Personeel in financiële problemen: wat kun je als werkgever doen?

Mensen praten niet graag over geld, zeker niet als het over schulden gaat. Dat terwijl een op de drie huishoudens moeite heeft met het betalen van de rekeningen, blijkt uit onderzoek van accountants- en adviesbureau Deloitte. Deze financiële stress kan de prestaties van de werknemer negatief beïnvloeden. Welke rol kan een werkgever spelen om dit te voorkomen?

Bijna 8 procent van de huishoudens in Nederland heeft grote schulden, blijkt uit cijfers van statistiekbureau CBS. “Er wordt vaak gedacht dat deze gezinnen van een uitkering leven”, zegt Mohamed Bouker, partner bij Deloitte. “Maar bijna de helft (40 procent, red.) van de huishoudens met geregistreerde schulden heeft een werkende kostwinner.”

Problematische schulden staan ook nooit op zichzelf, vertelt Bouker. “Er gaan altijd tegenslagen aan vooraf, zoals een ernstige ziekte, een scheiding of de coronacrisis. Mensen komen in financiële nood en proberen dit zelf op te lossen via allerlei nieuwe leningen. Uiteindelijk worden de problemen steeds groter en staat op een gegeven moment de deurwaarder op de stoep.”

In meer dan de helft van de gevallen is dit ook het moment dat de werkgever achter de schulden van zijn werknemer komt. Dit blijkt uit een rondvraag – van Deloitte, SchuldenlabNL en werkgeversorganisatie VNO-NCW – uitgevoerd onder driehonderd werkgevers.

“De deurwaarder legt beslag op het loon en meldt dit direct aan de werkgever, maar dan is het al te laat en zijn de schulden te groot. Dat terwijl 79 procent van de werkgevers al in een eerder stadium wil helpen om zulke schulden te voorkomen.”

 

Grotere problemen door inflatie

Financiële problemen hebben namelijk grote invloed op de prestatie van de werknemer, vertelt Lars Vissers, algemeen directeur bij De Arbodienst. “Grote schulden leveren veel stress op, het gaat ten koste van de mentale en lichamelijke gezondheid.” Ook verwacht Vissers dat de problemen door de huidige inflatie steeds groter worden. “Mensen hebben nu nog buffers, maar als de inflatie langer doortrekt, raken deze op. Als de stress groter wordt, zal het arbeidsverzuim ook groter worden.”

Uit onderzoek blijkt dat vier op de vijf werkgevers (80 procent) te maken hebben met medewerkers die financiële problemen hebben. 85 procent heeft gemerkt dat dit negatieve impact op de organisatie heeft gehad. Bouker: “Een werknemer met schulden kost tussen de 13.000 en 18.000 euro. De werknemer is namelijk minder productief, minder betrokken en heeft veel stress. Uiteindelijk meldt diegene zich vaker ziek of valt hij uiteindelijk helemaal uit.”

De schulden zijn dus niet alleen het probleem van de werknemer, maar ook van de werkgever. “Het is voor beide partijen een noodzaak om te investeren in de oplossing voor dit probleem”, zegt Bouker. Dat begint al met preventie, vertelt Vissers. “Let op afwijkende signalen van de werknemer. Komt hij opeens structureel te vroeg , terwijl hij eerst vaak te laat kwam, dan is dat opvallend. Hetzelfde geldt als hij opeens vaak overwerkt of minder sociaal wordt.”

Vissers adviseert bij dit soort signalen om het gesprek met de medewerker aan te gaan. “Het taboe rondom schulden moet doorbroken worden op de werkvloer.” Ook Bouker streeft hier naar. “Er moet een cultuur komen waarbij je op het werk veilig over je financiën kan praten, zonder dat dit eventuele gevolgen heeft voor je baan. We zijn gewend om successen te vieren, maar het moet ook normaal worden om de mindere kanten van het leven te bespreken.”

Zo’n werksfeer kan gecreëerd worden door te investeren in de voor- en nazorg van werknemers met schulden. Vissers: “Organiseer bijvoorbeeld klassikale bijeenkomsten waarin werknemers meer leren over het bijhouden van hun financiën. Of stel een budgetcoach aan voor de werknemer met geldproblemen. Dan behoud je wat afstand en wordt de werknemer toch geholpen.”

Denk mee over de financiële situatie

Bouker wil zelfs nog een stapje verder gaan: “Praat met je werknemers over hun financiële situatie. Denk ook mee bij betaalachterstanden of schulden.” Een mogelijke oplossing is dan een loonsverhoging of tijdelijk meer werkuren verschaffen. “Maar let op dat ze niet in de problemen komen met toeslagen. Wie weet verdienen ze te veel, waardoor ze het geld direct weer kwijt zijn aan bijvoorbeeld de huur.”

Duikt de werkgever op deze manier niet te veel in het privéleven van de werknemer? “Nee, zeker niet. We merken dat werknemers het tegenwoordig steeds meer waarderen als de werkgever persoonlijke interesse toont. Daarnaast heeft de werkgever ook een maatschappelijke plicht om zijn zorgtaak voor de medewerker te vervullen.”